Hala Kovboy Var Mı? Günümüzün Modern Kovboyları Nerede?
Kovboylar! O eski western filmlerinden tanıdığımız, kovboy şapkası takan, at sırtında ilerleyen, belinde tabancasıyla su koyvermeden dürbünlü dağlara bakarak kötü adamları kovalayan, sıcak çöllerde güneşin altında toprak yutmuş karakterler. Onları düşündüğümüzde gözümüzün önüne hemen sert bakışları, havada çizen tabancıları ve giydikleri deri ceketler gelir. Peki, hala kovboy var mı? Yoksa hepsi birer nostaljiye, western filmlerinin tozlu raflarına mı gömüldü?
Ben de İzmir’de, 25 yaşında, kafasında sürekli bir ton düşünceyle oradan oraya savrulup duran bir genç yetişkin olarak bir gün bu soruyu kendime sordum. Ve tabii ki, sonra bu soruyu arkadaşlarım arasında da gündeme getirdim. Hemen herkes gülerek “tabii, kovboylar hâlâ var, fakat şimdi ‘modern’ kovboylar var,” dedi. “Modern kovboylar mı?” dedim, şaşkın. Evet, şaka yapmıyordu. O zaman hadi gelin, bu soruyu derinlemesine keşfe çıkalım!
—
Kovboy Nedir? Önce Temeli Anlayalım
Bir kovboy, aslında biraz garip bir karakterdir. Çünkü o bir kahraman değildir, ama bir yandan da kötü adam değildir. Kendisinin doğru bildiği bir yol vardır, ona göre dünyayı düzeltmeye çalışır. Tabii bu yol bazen, belirli ahlaki değerler doğrultusunda, bazen de tamamen kişisel çıkarlar üzerinden şekillenir. Eski zamanlarda kovboylar, “vurguncu” ya da “hırsız” gibi tanımlamalarla yer yer anılabilirdi. Ama esas olarak kovboy, Amerikan Batısı’nın açtığı çöl topraklarında, kendisini “toprağını savunmak” olarak tanımlayabilecek bir tipolojidir.
Fakat, kovboy dediğimizde aslında genel olarak tek bir tipten bahsetmiyoruz. Sadece bir rol, bir arketip değil; daha çok, o dönemin zorluklarıyla mücadele eden, kendi yolunu çizen, özgürlüğünü isteyen bir figürdür. Tabii ki bunun yanında her işin bir de romantize edilen tarafı vardır. O yüzden, bana “hala kovboy var mı” sorusu geldiğinde hemen şunu düşündüm: “Hımm, o zaman modern zaman kovboyları neye benziyor, bu adamlara nasıl ulaşabiliriz?”
—
İçimdeki Eski Kovboy: Atımla Geliyorum!
Evet, tabii ki İzmir’de kovboy bulmak kolay değil. Sonuçta burası çöl değil. Ama bir gün sokakta yürürken, üzerimdeki tişörtümdeki “Born to Be Wild” yazısına denk gelip, içimdeki kovboy biraz uyanmaya başladı. Her ne kadar çöl yerine deniz görsem de, kovboy ruhum her an devreye girebilir. Belki biraz fazla düşünüyor olabilirim ama hayır, bence hâlâ kovboy var! İşte, kendime bu soruyu sorduğumda bulduğum cevaplar biraz şaşırtıcı oldu.
—
Modern Kovboylar Nerede?
Bir akşam arkadaşlarla kahve içiyoruz, bir yanda kurumsal hayattan sıkılmış biri, diğer yanda her an bir şeyler düşünüp kafa karıştıran ben, bir de sosyal medyada herkese kovboy temalı postlar atan arkadaşım. Sohbet bir anda “hala kovboy var mı?” sorusuna kaydı. Tabii ben hemen atladım: “Bence var, ama şimdi biraz daha teknolojik oldu işte.”
“Teknolojik kovboylar mı?” dedi arkadaşım, gülerek.
Evet, aslında öyleydi. Biraz ciddiyetle söylüyorum: Çevremdeki modern kovboylar, her zaman tabancalarıyla değil, parmaklarıyla savaşıyorlar. Kendi işini kuran, kendi yolunu çizen, büyük şehirlere karşı kendine bir alan yaratmaya çalışan insanlar, işte bunlar “yeni kovboylar”. Ama tabii, tam olarak ne yapıyorlar, onu da çok iyi anlayamıyorum.
“Mesela, dijital pazarlama kovboyu olabilir mi?” dedim. Arkadaşım başını sallayarak “Vay, bu çok doğru! Ama kovboy olmak için o şapkayı takmak gerekmez mi?” dedi. Hahaha, haklı tabii! Bu şapkayı, bazen gerçek değil ama modern çağın kovboyları da “özgürlüğü” arayan insanlar.
—
Gerçekten Kovboy Var Mı?
Hadi gelin, bu soruyu daha ciddi bir biçimde ele alalım. Hala kovboy var mı? Sonuçta, teknoloji çağındayız, kurumsal hayat dört bir yanımızı sarmışken, kim “kendi yolunda gideyim, doğanın içinde özgür olayım” diyor ki? Ama düşünün, belki de kovboyları aramak yanlış yerlerde. Teknolojinin getirdiği fırsatlarla birlikte, kendi işini kuran, özgürlüğüne düşkün, geleceği şekillendiren birçok insan var.
Örneğin, bildiğimiz klasik kovboylar, dağları delip geçemezlerdi. Fakat şimdi, modern kovboylar dijital dünyada, sanal ortamda iş yapıyorlar. İnsanlar her geçen gün kendi işlerini kurarak, aslında kovboy olmaya yakın bir hayat sürüyorlar. Kendi başlarına, belli başlı kuralları yıkarak, iş dünyasında ayakta kalıyorlar.
Evet, kovboylar var ama teknolojiyle harmanlanmış şekilde. Tabi bu noktada, kovboyluk sadece “özgürlük” değil, aynı zamanda günümüzde “risk almayı” da ifade ediyor. Yani, eski kovboylar at sırtında, tabancalarıyla savaşıyorlardı, modern kovboylar ise girişimcilik dünyasında mücadele ediyorlar.
—
İçimdeki Kovboy: Son Sözler
Hala kovboy var mı? Sorusu bana biraz daha derin bir anlam kazandı. Evet, belki klasik anlamda at sırtında kovboylar yok ama modern dünyada, özgürlüğü savunan, kendi yolunu çizen, risk almayı seven “yeni kovboylar” mevcut. Bugün, bu kovboylar sosyal medyanın gücünü kullanıyor, dijital dünyada kendi alanlarını yaratıyorlar. Hala “büyüleyici” bir kovboy kimliği arayanlar için, belki de eski film repliklerinden çok, kendi hayatlarını “kurtarmak” önemli olmalı.
Böyle bir kovboy olmak, tabii ki kolay değil. Ama en azından bir kahve molasında, modern kovboyların serüvenlerini düşünmek, insanın ruhunu biraz rahatlatıyor. Şimdi, kim bilir belki bir gün, kovboy şapkasını takıp, İzmir’in sokaklarında dolaşırken, yanımdan geçip giden biri “Bu adam gerçekten kovboy mu?” diye sorar… Ama o zamana kadar, içimdeki kovboy biraz daha dinlensin.